Afgelopen vrijdag vond in de Geertekerk in Utrecht de vijfde editie plaats van Design by Fire, de jaarlijkse conferentie die interactieontwerpers wil inspireren. Een impressie.

Over de schutting

Ik ben zelf geen interactieontwerper. Ik werk aan het structureren en creëren van waardevolle content. Toch ging ik graag naar Design by Fire toe. Sowieso vind ik het leuk om te horen waar andere disciplines mee bezig zijn. Als muziekliefhebber was ik bovendien nieuwsgierig naar het praatje over Last.FM.

Magie

Didier Hilhorst (@didierh) trapte de dag af. Hij vertelde over applicaties die kijken naar de context waarin de gebruiker zich bevindt en die iets "magisch" doen. Hilhorst werkt momenteel bij het sociale magazine Flipboard. Daarvóór was hij betrokken bij IntoNow, een mobiele applicatie die "herkent" welk televisieprogramma of YouTube-video je kijkt. Op je telefoon kun je dan achtergrondinformatie lezen over het programma en er met medegebruikers van de app over discussiëren.

Toegevoegde waarde

Didier maakte er nogal een punt van dat het vier jaar heeft geduurd om de techniek te ontwikkelen waarmee de app een tv-programma kan herkennen, voor hem iets magisch. Maar bij het maken van de applicatie is naar mijn smaak veel aandacht besteed aan hoe het eruit ziet, maar minder aan wat nu echt de toegevoegde waarde is van zo’n app. Achtergrond lezen en reageren kan toch ook al via YouTube of Facebook?

Ontwerpers als politici

Daarna was het de beurt aan Nynke Tromp (@nynketromp), promovendus aan de TU Delft. Haar stelling is dat ontwerpers de nieuwe politici zijn. Design kan in haar visie helpen om sociale problemen op te lossen. Mooi voorbeeld is de pianotrap in Stockholm waardoor meer mensen de trap nemen in plaats van de roltrap. Dat helpt tegen het toenemende probleem van overgewicht. De pianotrap is overigens om mij onduidelijke redenen gefinancierd door Volkswagen.

Leentjebuur

Een voorbeeld dichter bij huis is SolidShare, een website waar mensen die met elkaar leven in een Rotterdamse achterstandswijk gereedschap bij elkaar kunnen lenen. Daarmee komen buurtgenoten die elkaar normaal gesproken nooit groeten, toch in contact. De vraag in hoeverre deze mensen internet gebruiken en een Nederlandstalige website kunnen gebruiken bleef in de lucht hangen. En ik was ook wel benieuwd hoe het succes van zo’n initiatief gemeten wordt.

Service design

Jamin Hegeman (@jamin - ja, hij krijgt veel tweets van Nederlandse meisjes over de openingstijden van de snoepwinkel) van Adaptive Path vertelde hoe service design en interactieontwerp zich tot elkaar verhouden. Hij maakte duidelijk dat de ontwerpstrategieën die je hanteert veel op elkaar lijken. Maar een voorbeeld van de herinrichting van het patiëntproces rondom een hersenoperatie gaf ook het verschil aan. Daar stelde Jamin bijvoorbeeld de stoelen in de wachtkamer anders op om rolstoelgebruikers meer ruimte te geven. Al met al een aardige introductie van service design.

Out of the box

Voor de middagpauze organiseerde Charlie Mulholland (@charliem5) van de Hogeschool van Amsterdam een scrumsessie. Nadat we de OV-chipkaart verbeterd hadden moest er een aantrekkelijke doos ontworpen worden waarmee de reiziger verleid moest worden om hem te gaan gebruiken. Nooit meer hoeven inchecken, makkelijk in groepen kunnen reizen en van OV-chipkaarten gewilde verzamelobjecten maken scoorden hoog.

Parkeerboetes

Na de lunch gaven Daniel Gross en Joris Maltha van Catalogtree een imponerende presentatie. Deze twee heren maken datavisualisaties voor grote Amerikaanse kranten en magazines. Zo kregen zij via de New York Times de beschikking over 150.000 parkeerboetes, uitgedeeld tussen 1999 en 2002 aan diplomaten in New York.

Patronen

Ze lieten zien welke verschillende patronen zij hierin ontdekten dankzij creatieve visualisatie. Na de aanslagen op 11 september werden er bijvoorbeeld significant minder bonnen uitgedeeld. En ze konden een kaart van Manhattan maken door alleen de plekken te markeren waar een bekeuring uitgeschreven is.

Beurskoers

Een ander indrukwekkend project is de iPad-app die Catalogtree voor de VPRO gemaakt heeft over de "flash crash" van de Dow Jones-index op 6 mei 2010. De index verloor op een bepaald moment 1000 punten; aandelen Accenture werden verhandeld voor 1 cent in plaats van 30 dollar. Een abstract verhaal over supercomputers die sneller op de beurs kunnen handelen dan mensen kunnen bijhouden, zichtbaar gemaakt in visualisaties die gebruikt werden om betrokkenen te interviewen.

Tastbaar

Jordi Parra (@zenona) van ontwerpbureau IDEO vertelde over het -letterlijk- tastbaar maken van digitale muziek. Hij ontwikkelde een eenvoudige radio waarmee je via RFID-chips je eigen Spotify-afspeellijsten in de keuken kunt draaien. Het deed mij denken aan de nieuwste DJ-apparatuur van Smithson Martin, volledig bestaande uit een aanraakscherm. Verder heb ik er niet veel van onthouden. Een beetje een bij elkaar geraapt praatje.

Creatief met data

Na een sapje was het podium dan eindelijk voor Matthew Sheret (@mattsheret), datagoeroe bij Last.FM. Hij is erg enthousiast over wat je uit grote hoeveelheden data (zoals scrobbling bij Last.FM) kunt halen. Maar om relevante informatie uit die data te halen moet je je wat hem betreft houden aan drie regels:

1. Het menselijke aspect moet blijken. Sheret gaf het voorbeeld van een site waar je een foto ziet van een stelletje dat zit te picknicken in een park. De eerste foto is geschoten van 10 meter hoogte. Vervolgens kun je die afstand steeds met een factor 10 vergroten, tot en met het melkwegstelsel aan toe. De kracht zit 'm er volgens Matt in dat je steeds het koppel in het park als referentiekader hebt.
2. Je moet zelf met data kunnen spelen. Voorbeeld: BBC Dimensions, waarmee je kunt zien hoe ver Neil Armstrong heeft gelopen op de maan, maar dan gevisualiseerd op een kaartje van jouw wijk. Of bekijken hoeveel van je Twitter-vrienden de Eerste Wereldoorlog zouden hebben overleefd. Opnieuw zit de kracht erin dat je een voorstelling kunt maken doordat het persoonlijk wordt gemaakt.
3. Vertel over data op een enthousiaste manier, waardoor mensen er ook mee willen spelen. "The data will improve rockets", schrijft NASA om mensen over te halen te kijken naar een educatieve uitzending.

Innovatie

De dagafsluiting kwam van veteraan Eric Reiss (@elreiss). Onder de noemer nadenken over de toekomst van interactieontwerp hield hij een rijk geïllustreerd betoog over innovatie. Innovatie lost een probleem op, maar elke oplossing heeft consequenties: politieke, sociale, technische. Van Steve Jobs tot Joseph Stalin, zoals alleen theaterman Reiss dat kan. Een genot om naar te luisteren.

Laatste keer

Na een optreden van zanggroep Voisz, dat ietwat uit de lucht kwam vallen, sloot Yohan Creemers (@ylab) de dag af met de mededeling dat dit de laatste Design by Fire is geweest. Een verrassend bericht voor de overrompelde zaal. Via Twitter wordt inmiddels opgeroepen om het stokje over te nemen. Misschien wordt het evenement dus toch, door anderen, nieuw leven in geblazen. Afgaande op deze dag verdient Design by Fire dat zeker.

Beeldimpressie (bron: Flickr)