In 2007 verscheen bij New Riders, uitgever van UX 101 'Don't Make Me Think' van Steve Krug 2005, het boek 'Designing the Obvious: A Common Sense Approach to Web Application Design' van interactie-ontwerper Robert Hoekman Jr. Het boek is geschreven voor webdesigners, usability professionals en softwareontwikkelaars en gaat over het ontwikkelen van webapplicaties met de gebruiker in gedachte.

Ik schrijf geen recensie van dit boek, want daarvan zijn er genoeg te vinden op internet. De ontvangst van 'Designing the Obvious' is wisselend. Enthousiastelingen (veelal vakgenoten) vinden het een technisch boek dat niet technisch geschreven is en prijzen de vele schermafdrukken en voorbeelden uit het dagelijks leven.

Recensenten zonder UX-achtergrond merken op dat het boek lastig leest als je niet eerst Steve Krugs standaardwerk achter de kiezen hebt. Ook het gebrek aan referenties en verdiepingsmateriaal wordt bezwaarlijk gevonden. Ten slotte is er een groep die van mening is dat Hoekman weinig tot geen aandacht heeft voor toegankelijkheid; sterker nog, sommige voorstellen die de schrijver doet zouden indruisen tegen algemeen geaccepteerde toegankelijkheidsnormen.

Nogmaals, ik ga geen recensie schrijven, want ik ben duidelijk niet de doelgroep van 'Designing the Obvious'. Ik bouw geen webapplicaties; ik werk er wel mee en vanuit dat oogpunt, en omdat ik mij na het lezen van Krug verder in UX wilde verdiepen, was ik benieuwd naar dit boek. Ik deel graag een aantal kenmerken van de gemiddelde gebruiker dat mij getroffen heeft.

Volgens Hoekman leren gebruikers van webapplicaties zo’n twintig procent van wat die applicatie allemaal kan. Ze leren één manier om iets te doen in het programma en houden daaraan vast. Ook vormen ze een eigen beeld bij hoe een applicatie werkt en dat hoeft helemaal niet te kloppen met de intentie of technische specificaties van dat programma. Hoekman noemt deze gebruikers 'perpetual intermediates'. Zij vormen volgens hem de grootste groep.

Die twintig procent vertaalt zich ook door in de volgende constateringen van de auteur:

• Tachtig procent van het nut van een applicatie komt uit twintig procent van haar features.
• Twintig procent van het ontwikkelwerk zorgt voor tachtig procent van de applicatie.
• De overige tachtig procent van het werk is nodig om slechts twintig procent van de gebruikers te plezieren.

Om webapplicaties te ontwikkelen die een optimale UX bieden aan deze gemiddelde gebruiker (en niet de beginner of de expert) geeft Hoekman een strategie om in het achterhoofd te houden tijdens de applicatieontwikkeling: 5S, een van oorsprong Japans idee om industriële productie te verbeteren. De schrijver vertaalt dit als volgt naar de ontwikkeling van webapplicaties:

1. Seiri (sorteren). Breng de applicatie terug tot haar meest essentiële onderdelen.
2. Seiton (ordenen). Maak een uniform waarbij de gebruiker betekenis kan ontlenen aan de lay-out van een pagina.
3. Seiso (glanzen). Houd je applicatie schoon en netjes.
4. Seiketsu (standaardiseren). Standaardiseer schermen en interacties door applicaties heen.
5. Shitsuke (volhouden). Blijf werken aan bovenstaande elementen. Streef naar permanente verbetering.

Hoekman is sowieso Japans georiënteerd, want twee andere belangrijke elementen uit zijn boek zijn ook al uit dat land afkomstig: kaizen (het streven om altijd te proberen iets te verbeteren, zonder dat je per se altijd iets verandert) en poka-yoke (onmogelijk om stuk te maken, zoals een wasbak die nooit kan overstromen doordat er aan de bovenkant een gaatje in zit).

Ook al bouw ik zelf geen webapplicaties, ik heb nuttige inzichten opgedaan uit 'Designing the Obvious', vooral over het gedrag van de gemiddelde gebruiker van webapplicaties.