Stel, je wilt voor drie dagen een auto huren. En je wilt de huurauto reserveren via de site van een autoverhuurbedrijf. Niet zo'n gekke gedachte.

Wat zijn logische stappen?

1. Je gaat naar de site van een autoverhuurbedrijf.
2. Je voert een huurperiode van drie dagen in.
3. Je geeft op waar je de auto wilt ophalen en inleveren.
4. En je kiest een auto naar keuze.

Nu is een huurperiode opgeven met een begin- en einddatum in principe eenvoudig. Er gelden vanzelfsprekend enkele beperkingen. Zo moet bijvoorbeeld de begindatum voor de einddatum liggen. Maar alles bij elkaar is het toch niet moeilijk. Of wel?

In de praktijk blijkt dat je op de sites van autoverhuurbedrijven telkens op een andere manier de huurperiode moet opgeven en kan wijzigen. Laten we vier willekeurige voorbeelden nemen.

Eerste voorbeeld: Auto Europe

Op de thuispagina van Auto Europe (autoeurope.nl) is al snel de huurperiode in te stellen.

De begindatum heet 'Ophalen' en de einddatum 'Achterlaten'. In de autoverhuurbranche wellicht vrij toepasselijke aanduidingen, maar 'Ophaaldatum' of 'Inleverdatum' zouden duidelijker zijn. En een huurauto inleveren is toch niet hetzelfde als deze simpelweg achterlaten.

In de keuzelijsten staan de twaalf maanden van het jaar en de (max. 31) dagen van de maanden. Bij de ophaal- en achterlaatdatum is ook het tijdstip op te geven met twee keuzelijsten: één voor het uur en één voor de kwartieren. Zo kun je op het kwartier nauwkeurig de tijdstippen voor ophalen en achterlaten bepalen. Een exact tijdstip opgeven heeft vanzelfsprekend te maken met de hoeveelheid te betalen huurdagen.

Bij deze zogeheten 'Snelle prijsopgave' is ook het land relevant. Vreemdgenoeg is voor een sitebezoeker uit Nederland de standaardwaarde 'Spanje'. Onduidelijk is of ik in Spanje de auto kan ophalen, achtergelaten of beide. Aan het IP-adres zou toch direct moeten kunnen worden afgeleid dat de sitebezoeker in Nederland zit.

Als de knop 'Vind auto' is gekozen verschijnt een pagina met de tweede stap van het reserveringsproces, waarin de opgegeven huurperiode kan worden aangepast. Dit keer ook met een kalender.

De ophaal- en achterlaatdatum heten nu in een vreemd soort Nederlands ‘Ophaal Datum en Tijd' en niet 'Ophaaldatum en -tijd' evenzo als 'Inleverdatum en -tijd'. Daarnaast blijkt er geen sprake meer te zijn van achterlaten maar van inleveren.

Met de kalender zijn zowel de ophaal- als de inleverdatum aan te passen. Het onderscheid tussen beide data is met een keuzerondje aan te geven. Jammergenoeg staat de bijbehorende instructietekst gedeeltelijk buiten beeld waardoor scrollen nodig is. Ook de mogelijkheid de kalender te sluiten is nu Engels ('close') geworden. Als de datum met de kalender wordt gewijzigd wordt dit direct in de pagina van de tweede stap doorgevoerd. Een handigheidje.

In deze tweede stap zijn nu ook de jaren '2008' en '2009' aan de ophaal- en inleverdatum toegevoegd. Het is onduidelijk waarom deze jaren niet in de eerste stap beschikbaar waren. Erg onhandig als je een auto rond de jaarwisseling wilt huren.

De toelichtende tekst "Attentie: Tarieven worden berekend per 24 uur. Indien u de huurauto op een later tijdstip terugbrengt dan de ophaaltijd, kan er een extra dag worden doorbelast." laat ruimte voor interpretatie. Ook al is de strekking duidelijk het blijft onzeker of er een extra huurdag in rekening wordt gebracht als het tijdstip van ophalen na dat van inleveren ligt. Welke feiten of omstandigheden dat bepalen blijven onduidelijk.

Tweede voorbeeld: Sunny Cars

Op de thuispagina van verhuurbedrijf Sunny Cars (sunnycars.nl) kan een bezoeker snel de gewenste huurperiode kiezen.

Bij Sunny Cars wordt de huurperiode aangeduid als 'Van' en 'Tot'. Voor beide data is al een waarde ingevuld. Deze waarden slaan niet op vandaag noch op een zinvolle periode. Geen idee waarom nu net deze waarden zijn gekozen.

Elke datum heeft een kalenderoptie, die na keuze de waarde aanneemt van de ingevoerde datum. Een verandering in de kalender wordt ook hier direct doorgevoerd in het invoerveld van de datum.

Nu de huurperiode is bepaald kies je de optie 'Zoek'. Er verschijnt een onbegrijpelijke melding met een opvallende taalkundige fout.

In het invoerveld 'Plaats/Luchthavencode' is zowel een plaatsnaam of gebied (‘Wat is een gebied? West-Friesland?’) of een luchthavencode op te geven. Een veld met twee betekenissen dus. Na ‘Amsterdam’ te hebben ingevoerd en op de knop ‘Zoek’ te hebben gedrukt verschijnt de resultatenpagina. Op deze pagina is de huurperiode aan te passen.

Inmiddels zijn de opties 'Van'' en 'Tot' vervallen en heten nu 'Huurperiode' waarvan het aantal huurdagen is berekend. Dit aantal dagen is bij deze firma onafhankelijk van eventuele ophaal- en inlevertijdstippen.

We besluiten de gegevens te wijzigen en kies 'Wijzigen'. De opties 'Van' en 'Tot' zijn hernoemd in 'Ophaaldatum' en 'Inleverdatum'. En achter elk datumveld is een kalender beschikbaar die verder 'gewoon' werkt.

Derde voorbeeld: SIXT

Op de site van autoverhuurbedrijf SIXT (e-sixt.nl) staan al keurig de datum van vandaag en die van morgen ingevuld.

De datum met een kalender aanpassen kan ook. Elke kalender bevat dezelfde datumwaarde als de huidige waarde. Met een andere datum in de kalender is deze direct aangepast. We zien hier een interactiepatroon ontstaan.

In de tweede stap van het reserveringsproces zijn de ophaal- en inleverdatum van de huurperiode te wijzigen. Jammergenoeg zijn de tijdstippen niet goed zichtbaar. Implementatieprobleempje in de browser.

Ook zijn beide data onderdeel geworden van de opties 'Verhuurstation' en 'Inleverstation'. Na keuze van een kalender verschijnt een kwartaalkalender van drie maanden, Ook nu voert de kalender de actuele gekozen datum door in het formulier.

Vierde voorbeeld: Holiday Cars

Bij de Holiday Cars Autoverhuur (holidaycars.com) staat de huurperiode op de plek waar de meeste aandacht naar uitgaat, linksboven. Helaas zijn door onvoldoende contrast de teksten lastig te lezen.

De velden 'Ophaaldatum' en 'Inleverdatum' hebben een standaardwaarde.

Ook hier heeft elke datum een kalender om de datum aan te passen.

Helaas is kalender Engels met niet alleen Engelstalige maanden maar ook de dagen van de week en de labels van keuzeknoppen zoals 'Drag to move' , ‘Select date’ en 'Prev. month (hold for menu)'.

Opmerkelijk is dat de kalender 'vooruit- en achteruitknoppen' heeft die na keuze een lijst tonen. Zo opent zich een lijst van de maanden of van jaren. Het bereik van de jaren loopt van 1985 tot 2030! Wellicht alleen handig voor de huur van een 'oldtimer'. Zinvolle informatie die nog niet in de andere kalenders staat zijn de weeknummers.

Met de optie 'Today' is de kalender weer terug te zetten naar de datum van vandaag. En de instructie 'Drag to move' geeft aan dat de kalender ook op een andere plek op de pagina is te slepen. Soms handig.

Nou en...

Deze voorbeelden laten zien dat voor zoiets eenvoudigs als bij een auto huren een ophaal- en inleverdatum (de huurperiode) opgeven er veel varianten bestaan. Zoveel sites om een auto te huren, zoveel verschillende manieren om een datum te kiezen en zo nodig te veranderen. En dan te bedenken dat een datum en/of tijdstip kiezen ook op heel veel andere webplekken voorkomt.

Maar gelukkig hebben we vroeger op school geleerd wat een kalender is en hoe het werkt. Voor veel nieuwe interactievormen op het web hebben we dat niet geleerd. Dus daar is het ook altijd net weer even anders en dus een stuk lastiger.