Er gaat geen dag voorbij of er valt wel iets te vieren, in het zonnetje te zetten of bij stil te staan. Het aantal verjaardagen, jubilea of herdenkingen is talrijk. Maar ook zaken van algemeen belang krijgen regelmatig wereldwijd aandacht.

Werelddierendag (4 okt.), WereldAIDSdag (1 dec.) of Wereldvrouwendag (8 mrt.) zijn inmiddels wel bekend. Op dergelijke dagen staan belangrijke onderwerpen in de belangstelling en krijgen extra publiciteit. En soms speelt de Verenigde Naties daarbij een stimulerende rol. Zo zijn Wereldvoedseldag (30 okt.), Wereldwaterdag (22 mrt.) en Wereldgezondheidsdag (7 apr.) officieel erkend door de Verenigde Naties, maar Wereldtoiletdag (19 nov.), Werelddansdag (29 apr.) en Wereldmuziekdag (21 jun.) niet. Het aantal werelddagen neemt toe, want inmiddels is er weer een nieuwe bijgekomen: Wereldbruikbaarheidsdag ('World Usability Day' of WUD).

Wereldbruikbaarheidsdag 2005-2007

Donderdag 8 november j.l. was het Wereldbruikbaarheidsdag. Dit initiatief van bruikbaarheidsspecialisten verenigd in de Usability Professionals' Association (UPA) werd voor de derde keer in rij georganiseerd. Onder het motto 'Het leven vergemakkelijken!' ('Making Life Easy!') geeft deze bijzondere dag uiting aan de noodzaak het leven en de dingen om ons heen te vereenvoudigen. WUD is in het leven geroepen er voor te zorgen dat belangrijke informatie, producten en diensten makkelijk toegankelijk zijn en eenvoudig in het gebruik.

De eerste WUD was op 3 november 2005. Vorig jaar namen meer dan 40.000 mensen in 175 steden uit 35 landen er aan deel. Tijdens WUD worden gedurende een etmaal op allerlei plekken in de wereld evenementen georganiseerd waarin de bruikbaarheid van informatie, producten of diensten dan wel het gebrek eraan centraal staat. In 2006 kreeg de 'Red Balloon Urban Safari' om bruikbaarheid onder de aandacht van een groter publiek te brengen de nodige publiciteit. Tijdens deze ludieke actie werd op plekken in de openbare ruimte waar bruikbaarheid ingrijpend moest worden verbeterd, zoals bij bewegwijzering, parkeermeters of kaartautomaten een rode balloon met opdruk en flyer opgehangen. Een zichtbaar teken dat er iets niet in orde was.

WUD 2007

Tijdens WUD staat een thema centraal. Dit jaar was dat de (on)bruikbaarheid van informatie, producten en diensten in de gezondheidszorg. Zo staat of valt het succes van medische voorzieningen voor thuisgebruik, elektronische patiëntendossiers of informatie over medicijnen of nieuwe technologieën met de bruikbaarheid ervan. Iedereen heeft met bruikbaarheid in de gezondheidszorg te maken.

Voormalig UPA-voorzitter Whitney Quesenbery gaf het startsein voor WUD 2007 vanuit Nieuw-Zeeland. In haar videoboodschap stelde zij dat bruikbaarheid eigenlijk niet alleen een belangrijke kwaliteit van informatie, producten of diensten is maar ook een recht. Volgens haar heeft iedereen waar ook ter wereld recht op bruikbare informatie, producten en diensten.

WUD 2007 in Nederland en daarbuiten

Ook dit jaar was het aantal evenementen tijdens WUD groot. In verschillende Duitse steden waren dat er dertien en in Engeland zes. Absolute koploper was vanzelfsprekend de Verenigde Staten met maar liefst vijfenveertig evenementen op één dag. In België stonden vier evenementen gepland. Als vertegenwoordiger van de UPA Chapter voor de Benelux organiseerde de Human Interface Group (Mechelen, BE) een bijeenkomst.

In Nederland was één bijeenkomst aangemeld, evenveel als in Rwanda. Bij de voorgaande WUDs heeft voornamelijk het Wageningse bedrijf Noldus Information Technology zich actief getoond. Dit jaar was de beurt aan adviesbureau Tempel, dat een lezing en netwerkborrel in Haarlem organiseerde.

Tot nog toe is de aandacht voor WUD in Nederland gering. Het bestaan ervan is logischerwijs niet alleen onbekend bij het grote publiek, maar ook veel beroepsbeoefenaars weten niet wat WUD is of op welke dag het valt. Er is weinig interesse en dus ook geen publiciteit. Het lag voor de hand dat de beroepsvereniging iets organiseert. Maar helaas. Een gemiste kans voor beroepsgroep en vakgebied meer naar buiten te treden en de (maatschappelijke) relevantie van bruikbaarheid over het voetlicht te toveren. Volgend jaar misschien.

De (on)zin van WUD

Vanzelfsprekend is de vraag gerechtvaardigd of dit wereldwijde initiatief van een specifieke beroepsgroep zinvol is. Enkele argumenten voor en tegen eens op een rijtje.

WUD heeft zin

• Iedereen herkent de (on)bruikbaarheid van informatie, producten en diensten. Dit onderwerp verdient meer bekendheid en aandacht. WUD is daartoe een geschikt middel.
• Als bruikbaarheid onder de publieke aandacht wordt gebracht dan wordt er ook iets aan gedaan.
• WUD is een uitgelezen gelegenheid in een groter verband stil te staan bij bruikbaarheid en te discussiëren over hoe het te vergroten.
• De relevantie van bruikbaarheid neemt toe naarmate mensen in hun dagelijkse leven meer en meer met complexiteit te maken hebben. Veel mensen denken nog steeds dat problemen die zij ervaren met informatie, producten en diensten aan henzelf ligt. WUD maakt het probleem van (on)bruikbaarheid zichtbaar.
• Voor verbetering van het leven in het algemeen en bruikbaarheid in het bijzonder is elke vorm van voorlichting of propaganda gerechtvaardigd.

WUD is onzin

• De organisatie van evenementen tijdens WUD kost enorm veel inspanningen waar maar weinig opbrengsten tegenover staan.
• Het is een illusie te denken dat door WUD complexe informatie, producten en diensten bruikbaarder worden. In het krachtenveld waarbinnen deze tot stand komen is bruikbaarheid slechts één van de vele kwaliteitsaspecten waarmee rekening wordt gehouden. Een WUD meer of minder verandert daar niet zo veel aan.
• WUD is vooral voor het eigen belang van beroepsbeoefenaars en gebaseerd op hoop, vertrouwen en positiviteit dat het allemaal beter zal worden.
• Acties, ludiek of serieus, hebben in het algemeen weinig zin.
• WUD is gewoon onzin, net als Wereldspreekalseenpiraatdag. Aan het werk!