Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

DISCLAIMER: DdUX.org werkt optimaal met 'standards compliant' browsers (zoals Firefox, Camino, Opera en Safari). Er wordt hard gewerkt om de site ook in recente versies van Internet Explorer bruikbaar te maken.

DdUX: Design for digital User eXperience

Onderdelen
Persoonlijke hulpmiddelen
U bent hier: Home Artikelen Archief 2007 Augustus 27 Hoe ben ik een goede klant? (deel 4)

Hoe ben ik een goede klant? (deel 4)

Martijn van Welie, 27-08-2007

Hoe gaat een bureau te werk?

In het derde deel van deze serie werd besproken hoe u het beste een bureau kunt briefen. Hoe beter de briefing des te beter het eindresultaat. Vanzelfsprekend is de briefing niet de enige factor waar de kwaliteit van het eindresultaat (d.i. uw website) van af hangt. Elk bureau heeft een methode of proces waarin er stapsgewijs naar een eindresultaat wordt toegewerkt. Uiteraard prijst elk bureau zich om de eigen methode, maar in feite zijn die methoden niet zo erg verschillend. De meeste zijn een variant van 'User Centered Design' (UCD). De verschillen zitten vooral in de nadruk die een bureau op specifieke onderdelen legt. Laten we eens kijken hoe UCD-methoden min of meer in elkaar zitten.

UCD als proces

Wellicht vraagt u zich af waarom een proces nodig is. Het gaat toch immers maar om een website? Waarom zou niet een ontwerper gewoon een mooi ontwerp van een site kunnen maken waarna een programmeur het in elkaar zet? Het antwoord is simpel: een ontwerper is geen tovenaar. Voordat een uiteindelijk ontwerp kan worden gemaakt is veel input nodig. En zelfs als een ontwerper alle input heeft dan zijn er nog steeds veel ontwerpen mogelijk. Ook al gebruikt een ontwerper uiteraard al zijn ervaring om een zo goed mogelijk ontwerp te maken, pas in de praktijk blijkt hoe goed het ontwerp in feite is. Bureau's zijn niet deskundig in uw vakgebied en komen niet dagelijks in aanraking met uw klanten. U weet waarschijnlijk veel van uw bedrijf, uw klanten en uw business, maar u bent geen ontwerper. Het kost dus tijd en moeite voordat deze kloof is overbrugd.

Naast de noodzaak van goede input is een website ontwerpen en bouwen meestal meer werk dan u wellicht denkt. Er moet veel werk worden verzet voor een basisontwerp helemaal is uitgewerkt en tot een werkende website heeft geleid. Daarom zijn er ontwerpprocessen bedacht waarbij in elke fase meer bekend wordt over het 'probleem' en de oplossing steeds dichterbij komt en stapsgewijs wordt verfijnd. Of het nu om het ontwerp gaat van een huis, een koffiezetapparaat of een website, er wordt altijd een dergelijk stapsgewijs proces doorgelopen. Deze processen bestaan ruwweg uit fasen voor analyse, ontwerp, uitwerking, bouw en testen.

De analysefase

In de analysefase wordt in detail uitgezocht hoe uw probleem in elkaar zit. Soms heeft u als klant een eenvoudig probleem maar steeds vaker komen er ingewikkelder problemen op tafel. U zult begrijpen dat een volledige omgeving voor online bankieren vele malen complexer is dan online een pizza bestellen. Voor een beter begrip van een probleem staan drie belangrijke vragen centraal.

  1. Hoe zit uw business in elkaar en hoe past uw probleem daar in?
  2. Wie zijn de eindgebruikers en wat willen zij precies?
  3. Wat is er in uw situatie technisch mogelijk en wat zijn andere randvoorwaarden waar rekening mee moet worden gehouden?

Om de analyse goed te kunnen uitvoeren moet er dus veel informatie worden verzameld. Wat er typisch wordt gedaan zijn interviews met alle stakeholders en uiteraard ook met eindgebruikers. De stakeholders zijn vaak mensen van uw eigen organisatie en hen wordt naar hun perspectief en eisen gevraagd. Het lastigste is altijd om eindgebruikers te spreken te krijgen. Bij een intranetproject kan dat wel gemakkelijk worden geregeld, maar als u een bepaalde externe doelgroep heeft dan kan dat een stuk lastiger zijn. Vaak wordt er toch iets gedaan, zoals een online vragenlijst om zo'n doelgroep te bereiken.

Naast interviews voor kwalitatieve gegevens is het vaak ook mogelijk kwantitatieve gegevens te analyseren. Als u al een site heeft dan kunnen de bezoekgegevens worden geanalyseerd van wat mensen op uw site doen. Het is nog beter als u al een statistiekpakket, zoals Google Analytics of Sitestat, gebruikt waarmee u zeer gedetailleerde rapportages over uw sitebezoekers kunt krijgen.

Het eindresultaat van de analysefase moet een gedeelde visie zijn over wat uw site moet gaan doen en voor wie deze is bedoeld. En eigenlijk is nog belangrijker dat ook de vraag naar het 'waarom' is beantwoord. Vaak ligt er dus aan het einde van deze fase een uitgebreid document met 'requirements'.

De ontwerpfase

Nu alle noodzakelijke informatie op tafel ligt kan het feitelijke ontwerpen plaatvinden. Ontwerpers zullen na gaan denken over de inhoud van de site en hoe deze moet worden gestructureerd. Er worden schetsen van de layouts van basispagina's gemaakt waarin navigatie en pagina-indeling worden bepaald. Meestal zijn deze schetsen het eerste wat u als opdrachtgever te zien krijgt. Het zijn ook meestal letterlijk schetsen alsof ze met potlood op papier zijn gezet. Deze schetsen heten ook wel draadmodellen of 'wireframes'. Alhoewel de draadmodellen alleen maar schetsen zijn en meestal ook niet mooi - meestal zelfs helemaal zwart-wit - zijn ze toch erg nuttig om een gevoel te krijgen hoe uw site gaat werken en hoe iemand van de ene naar de andere pagina gaat.

Als u op schetsniveau overeenstemming heeft bereikt gaat een grafisch vormgever op basis van de schets een visueel, pixelnauwkeurig ontwerp maken. Pas dan komt uw site echt tot leven. Meestal worden er twee of drie alternatieve ontwerpen uitgewerkt, zodat u kunt kiezen welke u het meest aanspreekt. Heeft u een keuze gemaakt dan worden de belangrijkste pagina's in dezelfde stijl uitgewerkt. Niet alle pagina's worden uitgewerkt omdat dat heel veel tijd kost en ook niet nodig is. Sitebouwers willen vooral de basistemplates weten en zullen alle componenten min of min gaan 'uitknippen'. Met de templates en de losse componenten moet dan de hele site in elkaar kunnen worden gezet.

De uitwerkingsfase

In de ontwerpfase is het basisontwerp tot stand gekomen maar nog niet alles voor de site is ontworpen. Speciale pagina's en functies moeten in detail worden uitgewerkt. Plaatjes moeten worden geselecteerd en precies op de juiste maat worden geknipt. Alle inhoud, dus ook de teksten, moet worden geproduceerd. Zeker voor een omvangrijke site kost dat veel tijd. Als klant ziet u al deze inhoudelijke zaken stuk voor stuk langskomen. Met name wat betreft de tekstinhoud zult u een belangrijke rol moeten spelen, omdat u als klant veelal het basismateriaal hiervoor moet aanleveren. Oftewel, alle voor de site benodigde content, plaatjes, documenten en geluiden moeten worden geproduceerd.

De bouwfase

In de bouwfase wordt de site in elkaar gezet op basis van de ontwerpspecificaties en alle geproduceerde materialen. De templates worden gecodeerd in (X)HTML en alle overige componenten worden ook in (X)HTML of Flash gecodeerd. Als u gebruik gaat maken van een systeem voor contentmanagement wordt die in deze fase geïnstalleerd en geconfigureerd. Vervolgens worden alle individuele pagina's aangemaakt en volgens de specificaties opgebouwd. Daarna moeten alle pagina's van inhoud worden voorzien. Alle 'platte' pagina's zijn dan klaar. Nu moeten alle functies nog gaan werken, zoals een contactformulier, een fotogalerij en een inlogprocedure. Vaak kost het programmeren van functionaliteiten veel meer tijd dan de 'platte' pagina's, maar dat is logisch omdat het veel complexer is dan simpelweg pagina's met tekst te vullen.

De testfase

In de testfase is de site er in principe maar zijn er nog veel zaken die nog niet helemaal klaar zijn. Op detailniveau moeten zaken als visuele vormgeving, functionaliteiten en back-endsystemen worden verbeterd. Daarnaast zijn er altijd problemen met de compatibiliteit tussen alle belangrijke browsers. Helaas is dit nog steeds aan de orde van de dag. In de testfase wordt ook het meetsysteem geïnstalleerd, zoals bijvoorbeeld Google Analytics en worden alle pagina van de benodigde meettags voorzien.

Het proces in het offertetraject

Zoals eerder gezegd heeft elk bureau wel een proces dat op het hierboven beschreven proces lijkt. U zult dit al in het offertestadium merken en u moet daar ook om vragen. Vraag het bureau welke activiteiten en tussenresultaten hun proces bevat. Als u dit aan meerdere bureau's vraagt dan heeft u ook beter inzicht in de prijsverschillen tussen de bureau's. U zult zien dat sommige meer tijd nemen voor bepaalde activiteiten dan andere. Dat is zeker niet altijd een probleem. Soms beknibbelt een bureau te veel op een activiteit of zien ze het belang minder sterk. In het ergste geval onderschatten ze de hele opdracht. De goedkoopste offerte is voor u dus niet altijd de beste. Als het bureau de geschatte uren overschrijdt dan lijden ze dus verlies. Dat zult u als klant dus ook gaan merken. Ze zullen dan bepaalde zaken zo snel mogelijk willen afronden met alle gevolgen van dien.

In het volgende deel bespreken we hoe u uw eigen organisatie het beste kunt inrichten om zo efficiënt mogelijk met een bureau samen te werken.

Trackback

De URI om een Trackback naar dit bericht te sturen is: http://www.ddux.org/artikelen/archive/2007/08/27/hoe-ben-ik-een-goede-klant-deel-4/trackback

Powered by Plone CMS, het Open Source Content Management Systeem

Deze site voldoet aan de volgende standaarden: